الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
83
فخر دوران (نكوداشت استاد اعظم و زعيم بزرگ جهان اسلام، مرحوم آيت الله العظمى بروجردى "قده" ) (فارسى)
حتى به تعداد رواياتى كه در هر باب داريم رسيدگى مىكردند . با اين شيوه ، چه بسا معلوم مىشد كه عدد روايات مورد بحث ، مطابق با تعدادى كه محدث عاليقدرى مثل صاحب وسايل شيخ حر عاملى عليهالرحمة معين كرده است نيست ، يا چنانچه اگر بعضى آنها را در حد استفاضه مىشمارند مستفيض نمىباشد ؛ مثلًا در باب ششم از ابواب ميراث ازواج ، در وسايل الشيعة ، عدد روايات 17 مشخص شده است ، در صورتى كه طبق بررسى و دقت ايشان ، شش يا هفت حديث بيشتر نيست . به عبارت بهتر در مجموع 17 روايت ، بيش از هفت حديث ثابت نمىشود . نكتهاى كه بايد در اينجا يادآورى كرد ، اين است كه از لحاظ اسناد و طرق متعدد ، بعض محدثين ، روايات را ، به لحاظ طريق ، به عنوان حديث مستقل مىشمارند . خود بنده نيز ، در برخى از آثارم ، به روش محدثين عمل كردهام ، اما اهل نظر و استنباط مىدانند كه در فقه ، عدم توجه به اين نكته و اين كه در هر باب ، احاديث وارده از معصوم عليه السلام واحد بوده يا متعدد ، در مقام اعمال قواعد باب تعارض و عموم و خصوص ، مطلق و مقيد و مجمل و مبين و حمل ظاهر بر اظهر ، بسيار موجب نقص استنباط مىگردد ،